Wiedeń

Początki Wiednia sięgają rzymskiego obozu wojskowego z I w. n.e. (Vindobona), który zajmował miejsce dzisiejszego Innere Stadt (miasto wewnętrzne), obecnie stanowiącego I dzielnicę miasta. Wokół obozu rozwinęła się cywilna osada, która rozkwitła w III i IV w., kiedy to cesarz rzymski Probus założył na wzgórzach Wienerwaldu (Lasek Wiedeński) pierwsze winnice.

Po odejściu Rzymian w V w. wzmianki o „Wenii” pojawiły się w annałach arcybiskupstwa Salzburga, ok. 881 r. Osada stała się ważnym punktem na drodze armii biorących udział w wyprawach krzyżowych. Rozkwitła natomiast jako siedziba Babenbergów, potomków szlacheckiej rodziny z Bawarii, którzy w 1221 r. nadali jej prawa miejskie.

Po Babenbergach nastali Habsburgowie. Choć obecność tej dynastii w Wiedniu datuje się od XIII w., pierwszym Habsburgiem, który osiadł w mieście na stałe, był Ferdynand I. W 1533 r. przeniósł tutaj swój dwór. Dzięki kochającym muzykę Habsburgom Wiedeń stał się muzyczną stolicą Europy, zwłaszcza w XVIII i XIX w.

Prawdziwy rozwój Wiednia wiąże się jednak z epoką monarchii austro-węgierskiej, utworzonej w 1867 r. W 1873 r. stolica cesarstwa gościła Wystawę Światową. Pod koniec I wojny światowej powstała Republika Austrii, a w 1919 r. przyznano bierne prawo wyborcze wszystkim dorosłym obywatelom. Absolutną większość w parlamencie zyskała socjaldemokracja (SPÖ), co pozwoliło jej na dokonanie wielu istotnych zmian w polityce prospołecznej, obejmujących głównie komunalne budownictwo mieszkaniowe i opiekę zdrowotną. Najlepszym tego przykładem jest Karl-Marx-Hof, kompleks mieszkaniowy powstały w okresie tzw. „Czerwonego Wiednia”. Początkowo w budynku znajdowało się 1325 mieszkań i ciągnął się na długości jednego kilometra wzdłuż Heiligenstädter Strasse. W 1934 r., po przegranej socjalistów w wojnie domowej, rozwiązano radę miasta i zahamowano wszelkie postępowe poczynania radnych miejskich. Demokracja powróciła do Wiednia dopiero po II wojnie światowej.

Wiedeń zajmuje powierzchnię ponad 400 km2 w dolinie Dunaju. Od strony północnej i zachodniej otaczają go wzgórza Wienerwaldu (Lasek Wiedeński), a sama rzeka dzieli miasto na dwie nierówne części. Stare Miasto i prawie wszystkie zabytki znajdują się po południowej stronie, głównie w Innere Stadt, otoczonym Ringstrasse lub po prostu Ringiem (dosł. pierścień). Jest to szeroka, opasująca stare centrum ulica, wzdłuż której usadowiły się najważniejsze instytucje Wiednia. Za Ringiem, w odległości od 1,75 km do 3 km, ciągnie się jeszcze jedna szeroka arteria komunikacyjna w kształcie pierścienia, zwana Gürtel (dosłownie „pas”), na którą wjeżdżają wszystkie pojazdy z otaczających miasto autostrad.

Wody Dunaju płyną przez miasto długim, prostym kanałem (Kanał Dunajski), zbudowanym w latach 1870–1875 w celu regulacji rzeki, który uzupełniony został 100 lat później kanałem Neue Donau (Nowy Dunaj). Długi, wąski pas lądu pomiędzy tymi dwoma kanałami to Donauinsel (Wyspa na Dunaju), obecnie tereny rekreacyjne miasta. Kolano rzeki za Nowym Dunajem (pozostałość oryginalnego koryta rzeki), zwane Alte Donau (Stary Dunaj), otacza Donaupark (Park Dunajski), plaże i centrum sportów wodnych. Na północ i wschód od Alte Donau rozciągają się niezamożne dzielnice mieszkaniowe.

W Donaupark znajduje się Wiedeńskie Centrum Międzynarodowe (tzw. UNO City), będące siedzibą różnych organizacji międzynarodowych, w tym ONZ (siedziba wiedeńska jest trzecią co do ważności po Nowym Jorku i Genewie). UNO City ma status eksterytorialny, dlatego w czasie zwiedzania miasteczka należy mieć przy sobie paszport. W parku tym mieści się również Austria Center Vienna, największa hala kongresowa Austrii. W UNO City odbywają się mniejsze targi handlowe, a główne tereny targowe znajdują się w centrum wystawowym (Messegelände) na Praterze, dużym parku położonym na wschód od Innere Stadt.
 

Symbolem miasta jest wznosząca się w samym sercu Innere Stadt Stephansdom (katedra św. Stefana) ze swą wysmukłą wieżą. Stoi ona na środku Stephansplatz, z którego na południe biegnie Kärntner Strasse, najważniejszy deptak Wiednia, prowadzący do Karlsplatz, głównego węzła komunikacyjnego w centrum miasta.

Większość hoteli, pensjonatów, restauracji i barów położona jest w Innere Stadt lub na zachód od centrum, pomiędzy Ringstrasse i Gürtel.

Wiedeń podzielony jest na 23 Bezirke (dzielnice), ułożone koncentrycznie wokół Innere Stadt, zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Adresy należy odczytywać ze szczególną uwagą, pamiętając, że cyfra przed nazwą ulicy oznacza numer dzielnicy, za – numer domu. Dwie środkowe cyfry kodu pocztowego pokrywają się z numerem dzielnicy, np. 1010 oznacza dzielnicę 01, 1230 – dzielnicę 23. Trzeba również pamiętać, że pod tym samym numerem może się kryć kilka sąsiadujących ze sobą budynków, jeśli więc jest się szczęśliwym posiadaczem adresu pizzerii, np. Wienstrasse 4, a dokładnie pod tym numerem znajduje się tylko sklep z gumowymi fetyszami, nie należy rezygnować, tylko dobrze rozejrzeć się po okolicznych budynkach.
Hofburg – pałac cesarski, oficjalna zimowa rezydencja Habsburgów. Powstał na miejscu twierdzy miejskiej z 1275r. Fakt, że był rozbudowywany przez 700 lat spowodował, że jest to zlepek architektoniczny bez symetrii i konstrukcyjnej części centralnej. Dziś poza niewielką częścią, w której urzęduje austriacki prezydent, w pałacu siedzibę znalazły rozmaite organizacje i muzea. Do głównych atrakcji Hofberga należy zaliczyć:
apartamenty cesarskie – pokoje zajmowane przez Franciszka Józefa, apartamenty cesarzowej Elżbiety oraz pokoje, w których mieszkał car Aleksander I podczas Kongresu Wiedeńskiego w 1815 r.,
skarbiec cesarski – a w nim: cesarskie insygnia i relikwie Świętego Cesarstwa Rzymskiego, habsburskie klejnoty koronacyjne, relikwiarze i szaty.,
Austriacka Biblioteka Narodowa ze słynną Salą Paradną ( najdłuższą barokową biblioteką w Europie – 80 m długości i 30 m wysokości ),
Hiszpańska Szkoła Jazdy – pokazy tresury i ujeżdżania koni. 
W rejonie Hofburga znajdują się: kościół Augustianów (miejsce wielu habsburskich ślubów) z kryptą serc, gdzie znajdują się 54 srebrne urny z sercami Habsburgów oraz Krypta Cesarska przy kościele Kapucynów – miejsce spoczynku 143 członków rodziny Habsburgów.

Katedra św. Stefana – położona w samym centrum Wiednia. Stoi na tym miejscu od ponad 800 lat, jednakże z pierwotnego XIII wiecznego kościoła pozostała jedynie Brama Pielgrzymów oraz Wieże Pogańskie. Gotycka nawa, prezbiterium i kaplice boczne powstały w wyniku przebudowy w XIV i XV stuleciu. Wnętrze katedry kryje wspaniałą kolekcję dzieł sztuki m.in. ołtarz główny z 1647r., ołtarz z Wiener Neustadt z 1447r., grobowiec cesarza Fryderyka III i gotycką ambonę.

 
Ringstrasse – reprezentacyjna promenada Wiednia – kolisty bulwar utworzony z rozkazu Franciszka Józefa w drugiej połowie XIX w. W latach 1860 – 1890 wzdłuż Ringu powstało wiele gmachów publicznych: opera, teatr, dwa muzea, budynek parlamentu, uniwersytet i ratusz. Obok Ringu Spittelberg – zespół uliczek przy których stoją wzorcowo odrestaurowane XVIII i XIX –wieczne budynki z restauracjami, kawiarniami i butikami.